Η φετινή περίοδος γρίπης ξεκινά με ανησυχητικά δεδομένα: ο ιός εμφανίστηκε πολύ νωρίτερα σε σχέση με πέρυσι και η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι η κυκλοφορία του θα είναι πιο παρατεταμένη και επιθετική. Σε αυτό το πλαίσιο, στο επίκεντρο βρίσκεται το νέο στέλεχος Κ της γρίπης τύπου Α (Η3Ν2), το οποίο δείχνει αυξημένη μεταδοτικότητα.
Νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά η γρίπη – Η εικόνα στα νοσοκομεία
Πέρυσι τέτοιον καιρό δεν είχε καταγραφεί κανένα κρούσμα γρίπης. Φέτος όμως, περιστατικά έχουν εμφανιστεί ήδη από τον Σεπτέμβριο.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Παρασκευή Κατσαούνου, το πρώτο κύμα της γρίπης συνήθως κορυφώνεται τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, φέτος η ανοδική τάση έχει ξεκινήσει εβδομάδες νωρίτερα.
Στον «Ευαγγελισμό», για την περίοδο 2022-σήμερα, τα κρούσματα γρίπης υπερτερούν άλλων ιογενών λοιμώξεων, με σειρά συχνότητας:
γρίπη → COVID-19 → ρινοϊοί/εντεροϊοί → άλλοι κορωνοϊοί (όχι SARS-CoV-2) → RSV → πνευμονιόκοκκος.
Αυτή την περίοδο παρατηρείται κινητικότητα κυρίως στη γρίπη, με την COVID-19 να εμφανίζεται λιγότερο λοιμογόνος. Κρούσματα RSV δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί – αναμένονται τον Δεκέμβριο.
Η παγκόσμια εικόνα και τι φοβούνται οι ειδικοί
Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, η εικόνα στη χώρα μας μοιάζει με εκείνη στην Ιαπωνία και την Αυστραλία, όπου το επιδημικό κύμα ξεκίνησε νωρίτερα και με υψηλή διασπορά, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Ειδικότερα, το νέο στέλεχος Κ του Η3Ν2 προκαλεί έντονη ανησυχία. Πρόκειται για παραλλαγή με ιδιαίτερα αυξημένη μεταδοτικότητα, η οποία σε ορισμένες χώρες εντοπίζεται ήδη σε 1 στα 3 κρούσματα.
Τα Εθνικά Κέντρα Αναφοράς Γρίπης σε Βόρεια και Νότια Ελλάδα εξετάζουν αν το στέλεχος έχει ήδη κυκλοφορήσει στη χώρα. Πιο ξεκάθαρη εικόνα αναμένεται την επόμενη εβδομάδα. Η πιθανότητα να εντοπιστεί και στην Ελλάδα θεωρείται εξαιρετικά υψηλή.
Τι σημαίνει το νέο στέλεχος για το φετινό αντιγριπικό εμβόλιο;
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν το υπάρχον εμβόλιο καλύπτει το νέο στέλεχος.
Η καθηγήτρια Κατσαούνου εξηγεί ότι το στέλεχος Κ δεν συμπεριλαμβάνεται στη φετινή σύνθεση του εμβολίου, ωστόσο υπάρχει μια μερική προστασία, η οποία μειώνει τη σοβαρή νόσηση.
Ο πρόεδρος της ΕΠΕ, καθηγητής Πνευμονολογίας Στέλιος Λουκίδης, υπογραμμίζει ότι η ανταπόκριση του εμβολίου είναι πολύ μικρότερη, αλλά παραμένει πολύτιμη.
Η Βρετανία ήταν η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που κατέγραψε επίσημα το νέο στέλεχος.
Γιατί ο εμβολιασμός παραμένει απαραίτητος
Παρά τη μειωμένη αποτελεσματικότητα έναντι του στελέχους Κ, οι επιστήμονες είναι κατηγορηματικοί:
ο εμβολιασμός δεν πρέπει να παραλειφθεί.
Το εμβόλιο χρειάζεται τρεις εβδομάδες για να δημιουργήσει αντισώματα. Όσοι εμβολιαστούν τώρα, μπορούν θεωρητικά να προλάβουν το πρώτο επιδημικό κύμα του Δεκεμβρίου.
Σήμερα, μάλιστα, αναμένεται να εμβολιαστεί και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας στο Προεδρικό Μέγαρο, παρουσία στελεχών της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, στέλνοντας ισχυρό μήνυμα προς τους πολίτες.
Τα συμπτώματα του στελέχους Κ
Η πρόεδρος της Εταιρείας Παθολογίας Ελλάδος, Ματίνα Παγώνη, εξηγεί ότι δεν χρειάζεται πανικός, αλλά επαγρύπνηση, ειδικά για όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα.
Τα κύρια συμπτώματα του στελέχους Κ είναι:
- υψηλός πυρετός
- έντονος πονόλαιμος, «σαν ξυράφι»
- κόπωση
- μυαλγίες
Η αγωγή περιλαμβάνει αντιπυρετικά και αντιιικά φάρμακα, τα οποία βελτιώνουν σημαντικά την κλινική εικόνα.
Ανησυχία για πίεση στο ΕΣΥ
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι φέτος αναμένεται περισσότερη πίεση στα νοσοκομεία.
Ο Η3Ν2 συνδέεται διεθνώς με υψηλότερη θνητότητα σε ηλικιωμένους και ευάλωτους ασθενείς.
Το ECDC επισημαίνει ότι η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει κάτω από 50% σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που ενισχύει τους φόβους για περισσότερες νοσηλείες.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι παραμένουν ασθενείς με συννοσηρότητες, όπως η ΧΑΠ, οι οποίοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών και θανάτου από γρίπη.