Υψηλότατου επιπέδου διαπραγματεύσεις ξεκινούν την Κυριακή στην Ελβετία, καθώς Ευρωπαίοι και Βρετανοί αξιωματούχοι θα καθίσουν για πρώτη φορά στο ίδιο τραπέζι με αντιπροσώπους των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, με αντικείμενο το προτεινόμενο ειρηνευτικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η κίνηση αυτή έρχεται μετά το σοκ που προκάλεσε σε πολλές δυτικές κυβερνήσεις το προσχέδιο των 28 σημείων της αμερικανικής πλευράς, το οποίο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θεωρείται ως απόπειρα να πιεστεί το Κίεβο να παραχωρήσει σημαντικά εδάφη στη Ρωσία.
Σύμμαχοι της Ουκρανίας συντονίζονται κατά του σχεδίου
Στο περιθώριο της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ, περισσότεροι από δώδεκα ηγέτες — ανάμεσά τους ο Φρίντριχ Μερτς, ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Κιρ Στάρμερ, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Αλεξάντερ Στουμπ και ο Μαρκ Κάρνεϊ — πραγματοποίησαν επείγουσα σύσκεψη μαζί με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Στόχος τους: να διαμορφώσουν κοινή στάση απέναντι σε ένα προσχέδιο που χαρακτηρίζουν προβληματικό, ιδιαίτερα όσον αφορά:
- την παράδοση της περιοχής του Ντονμπάς στη Ρωσία,
- τον περιορισμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων σε 600.000 προσωπικό,
- τον μόνιμο αποκλεισμό της Ουκρανίας από το ΝΑΤΟ.
Με κοινή δήλωσή τους, τονίζουν ότι τα σύνορα «δεν μπορούν να αλλάζουν διά της βίας» και εκφράζουν ανησυχία ότι οι προτεινόμενοι περιορισμοί θα καταστήσουν την Ουκρανία «ευάλωτη σε μελλοντική επίθεση».
Στη Γενεύη αύριο οι πρώτες απευθείας συνομιλίες
Ο γραμματέας του ουκρανικού Συμβουλίου Εθνικής Άμυνας, Ρουστέμ Ουμερόφ, επιβεβαίωσε ότι ξεκινούν διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ στην Ελβετία.
Αύριο αναμένεται να βρεθούν στην ίδια αίθουσα:
- σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από ΗΠΑ, Ουκρανία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΕΕ
- από ευρωπαϊκής πλευράς, θα παραστεί ο Μπγιορν Ζάιμπερτ, επικεφαλής του γραφείου της Φον ντερ Λάιεν.
Παρότι κανένας Ευρωπαίος σύμμαχος δεν συμμετείχε στη σύνταξη του σχεδίου Τραμπ, κανείς δεν το απορρίπτει δημόσια — μια επιλογή που αποδίδεται στον φόβο ότι μια ευθεία αντίδραση θα εξοργίσει τον Αμερικανό πρόεδρο.
Ο αγώνας δρόμου της Ευρώπης και το ρίσκο για τον Ζελένσκι
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δώσει προθεσμία έως την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου, πιέζοντας το Κίεβο να συμφωνήσει. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι, σε περίπτωση άρνησης του Ζελένσκι, ο Τραμπ ίσως:
- διακόψει την πρόσβαση της Ουκρανίας σε αμερικανικές πληροφορίες,
- σταματήσει την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη.
Κάτι τέτοιο θα έθετε την Ουκρανία σε κατάσταση εξάρτησης σχεδόν αποκλειστικά από την Ευρώπη — τη στιγμή που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ήδη προσπαθούν να ενισχύσουν τις δυνατότητές τους.
Η φον ντερ Λάιεν ήταν ξεκάθαρη:
«Δεν πρέπει να υπάρχει τίποτα για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία».
Γιατί δεν πείθονται οι Ευρωπαίοι
Ένας διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε ότι ο ευρωπαϊκός διάλογος πάνω στο σχέδιο Τραμπ «θα προσέδιδε νομιμότητα σε κάτι που έγινε χωρίς τη συμμετοχή μας». Άλλοι αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν το προσχέδιο «σκανδαλώδες», ενώ ορισμένοι αμφισβητούν ανοιχτά αν ο απεσταλμένος Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα των ευρωπαϊκών επιπτώσεων.
Πούτιν και Όρμπαν στηρίζουν το αμερικανικό σχέδιο
Ο Ρώσος πρόεδρος βλέπει θετικά την πρόταση, η οποία περιλαμβάνει το ξεπάγωμα ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη και μελλοντικά ρωσο-αμερικανικά έργα.
Τη στήριξή του στο αμερικανικό σχέδιο εξέφρασε και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν — κίνηση που ενόχλησε ιδιαίτερα τις Βρυξέλλες.