Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη πολιτική πίεση από την έναρξη του πολέμου, καθώς απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ μετέφεραν στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι ένα σαφές και ασφυκτικό τελεσίγραφο: αποδοχή παραχώρησης εδαφών στη Ρωσία, με αντάλλαγμα ακόμη ασαφείς εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τους Financial Times, ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει θέσει ένα ανεπίσημο αλλά σαφές χρονοδιάγραμμα, ζητώντας συμφωνία μέχρι τα Χριστούγεννα.
Το τελεσίγραφο μέσα από δίωρη τηλεφωνική επικοινωνία
Η πίεση μεταφέρθηκε απευθείας στον Ζελένσκι το Σάββατο, σε μία δίωρη συνομιλία στην οποία συμμετείχαν:
- ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ,
- ο γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ.
Η ουκρανική πλευρά καλείται να απαντήσει «εντός ολίγων ημερών» στο σχέδιο ειρήνης, το οποίο προβλέπει εδαφικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία ως βάση για μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Η δύσκολη θέση του Κιέβου – «Οι ΗΠΑ θέλουν συμβιβασμό σήμερα»
Ο Ζελένσκι έκανε σαφές ότι δεν μπορεί να απαντήσει χωρίς προηγουμένως να συμβουλευτεί τους Ευρωπαίους συμμάχους του, προειδοποιώντας πως μια μονομερής κίνηση της Ουάσιγκτον μπορεί να διασπάσει τη δυτική ενότητα.
Όπως τόνισε σε ενημέρωση προς δημοσιογράφους μέσω WhatsApp:
«Για να είμαι ειλικρινής, οι Αμερικανοί αναζητούν έναν συμβιβασμό σήμερα».
Τη Δευτέρα, ο Ουκρανός πρόεδρος βρέθηκε στο Λονδίνο, όπου συναντήθηκε με τους ηγέτες Γαλλίας, Γερμανίας (με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς) και Ηνωμένου Βασιλείου, συζητώντας τα επόμενα βήματα ενόψει «κρίσιμων ημερών», όπως είπε ο Γερμανός καγκελάριος.
Ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε αργότερα ότι η Ουκρανία εργάζεται «πολύ ενεργά» στη διαμόρφωση της δικής της πρότασης, η οποία —όπως είπε— είναι έτοιμη να παρουσιαστεί στις ΗΠΑ.
Διαπραγματεύσεις στο Μαϊάμι – Το σχέδιο από 28 σε 20 σημεία
Οι συνομιλίες για το ειρηνευτικό πλαίσιο πραγματοποιήθηκαν στο Μαϊάμι, σε τριήμερες επαφές των Αμερικανών απεσταλμένων με τους Ουκρανούς διαπραγματευτές Ρούστεμ Ουμέροφ και Αντρίι Γκνατόφ.
Το αρχικό σχέδιο των 28 σημείων —το οποίο είχε, όπως παραδέχθηκε ο Ζελένσκι, «σημαντική ρωσική συμβολή» και περιείχε «αντι-ουκρανικά στοιχεία»— έχει πλέον περικοπεί σε 20 σημεία, σε μια εκδοχή που θεωρείται πιο ευνοϊκή για το Κίεβο.
Ανησυχία για το πρόγραμμα αποζημιώσεων της ΕΕ
Ο Ζελένσκι εξέφρασε στους Ευρωπαίους ηγέτες φόβους ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να εγκαταλείψει το σχέδιο για δάνειο αποζημιώσεων προς την Ουκρανία, χρηματοδοτούμενο από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Κατά τον Ουκρανό πρόεδρο, υπάρχει ανησυχία ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα αποφύγουν μια κίνηση που μπορεί να θεωρηθεί «πρόκληση» προς την Ουάσιγκτον, σε μια περίοδο που χρειάζονται αμερικανική στήριξη σε ζητήματα άμυνας.
Η κατάσταση στο μέτωπο – Πίεση στο Ντονέτσκ
Οι πολιτικές πιέσεις έρχονται την ώρα που οι ρωσικές δυνάμεις καταγράφουν εδαφικά κέρδη στα νοτιοανατολικά.
Στο Ντόνετσκ, η Μόσχα ελέγχει μεγάλο μέρος του στρατηγικού Ποκρόβσκ και απειλεί να περικυκλώσει το γειτονικό Μίρνοχραντ, γεγονός που εντείνει την πίεση προς την ουκρανική ηγεσία για διαπραγματεύσεις.
Οι σκληρές δηλώσεις Τραμπ
Σε συνέντευξη στο Politico, όταν ρωτήθηκε για το χρονοδιάγραμμα, ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν καυστικός:
«Θα πρέπει να αρχίσει να βάζει το κεφάλι του κάτω και να αρχίσει να… αποδέχεται πράγματα, γιατί χάνει».
«Η ειρήνη εξαρτάται από τη Ρωσία»
Ο Ζελένσκι κατέληξε σημειώνοντας ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να σταθεί χωρίς πραγματική διάθεση της Μόσχας να τερματίσει τις επιχειρήσεις:
«Όλα εξαρτώνται από το αν η Ρωσία είναι έτοιμη να κάνει αποτελεσματικά βήματα για να σταματήσει την αιματοχυσία και να αποτρέψει την επανέναρξη του πολέμου».