Η Κρήτη σε πορεία κυκλικής οικονομίας - ΕΣΔΑΚ / ΔΕΔΙΣΑ

Ο Ενιαίος Σύνδεσμος Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ), σε συνεργασία με την Διαδημοτική Επιχείρηση Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΔΕΔΙΣΑ) της Π.Ε. Χανίων, υπέβαλε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το Ολιστικό Σχέδιο Χωριστής Συλλογής (ΟΣΧΣ) Κρήτης, το οποίο έλαβε τη θετική γνωμοδότηση του Γενικού Γραμματέα Συντονισμού Αποβλήτων Μανώλη Γραφάκου στις 26/11/2025.
Σε δήλωσή του ο Πρόεδρος του ΕΣΔΑΚ, Δήμαρχος Ηρακλείου, Αλέξης Καλοκαιρινός, επισημαίνοντας την ουσιαστική συμβολή του ΟΣΧΣ στην ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων, όπως αυτές ορίζονται από τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, τόνισε: «Συνεχίζοντας την πολύ καλή συνεργασία με τη ΔΕΔΙΣΑ, η οποία έχει φέρει αποτελέσματα και στον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων Κρήτης, προχωράμε στην υλοποίηση του σχεδιασμού μας με στόχο να ενισχυθεί η διαλογή στην πηγή και η χωριστή συλλογή των αποβλήτων και να επιτευχθεί κατά συνέπεια, η αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης στα επίπεδα που έχουν τεθεί από την Ε.Ε.. Με την συνέργεια των Δήμων μελών των Φορέων μας, εντείνουμε τις προσπάθειες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών σε δράσεις κυκλικής οικονομίας, αποσκοπώντας στη βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της Κρήτης.
Ευχαριστώ τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Αποβλήτων του Υπουργείου Ενέργειας και ιδιαίτερα τον Γραμματέα Μανώλη Γραφάκο, όλα τα στελέχη μας στον ΕΣΔΑΚ για την πολύ καλή δουλειά και σε αυτή την προσπάθεια, καθώς επίσης και τη Διοίκηση και τα στελέχη της ΔΕΔΙΣΑ για την άψογη συνεργασία μας».
Στο Ολιστικό Σχέδιο Χωριστής Συλλογής Κρήτης, προτείνεται ο εξοπλισμός και οι υποδομές που θα χρειαστεί κάθε ένας από τους 24 Δήμους του νησιού, ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι που περιλαμβάνονται στον Εθνικό και τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων.
Τα ρεύματα συλλογής για τα οποία αναζητήθηκαν εναλλακτικές επιλογές και βέλτιστες λύσεις σχήματος και δράσεων ολιστικής συλλογής είναι τα ακόλουθα:
1. Ανακυκλώσιμα απόβλητα (χαρτί, γυαλί, πλαστικό, μέταλλα).
2. Βιοαπόβλητα (υπολείμματα τροφών).
3. Πράσινα απόβλητα.
4. Ογκώδη απόβλητα.
Επιπρόσθετα στο ΟΣΧΣ περιλαμβάνονται και οι ακόλουθες πέντε δράσεις:
1. Δημιουργίας Κέντρων Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών (ΚΔΕΥ)
2. Δημιουργίας δικτύου Πράσινων Σημείων και Γωνιών Ανακύκλωσης.
3. Χωριστής συλλογής των Μικρών Ποσοτήτων Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΜΠΕΑ).
4. Ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης των πολιτών.
5. Τεχνικής υποστήριξης της εφαρμογής του ΟΣΧΣ στους ΦοΔΣΑ Κρήτης, ΕΣΔΑΚ και ΔΕΔΙΣΑ, καθώς και στους 24 Δήμους - μέλη τους.
Για την υλοποίηση των παραπάνω, ως αρμόδιοι φορείς οι δυο ΦοΔΣΑ της Κρήτης, θα συνάψουν προγραμματικές συμβάσεις με τους ενδιαφερόμενους Δήμους και πριν την υποβολή χρηματοδοτικών προτάσεων:
• Θα αναλάβουν την κεντρική συλλογή και μεταφορά ανακυκλώσιμων αποβλήτων από τις νέες Γωνιές Ανακύκλωσης που προβλέπονται στο ΟΣΧΣ.
• Μπορεί να αναλάβουν, σε συνεργασία με Δήμους, την κεντρική συλλογή και μεταφορά αποβλήτων τροφίμων και πράσινων αποβλήτων, ή/και ογκωδών με τον νέο εξοπλισμό που προβλέπει το ΟΣΧΣ.
• Θα αναλάβουν τη χωριστή συλλογή των ΜΠΕΑ στους 24 Δήμους.
Οι Δήμοι ως φορείς υλοποίησης θα αναλάβουν:
• Τα Πράσινα Σημεία.
• Το Κέντρο Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης υλικών (ΚΔΕΥ) εφόσον εξυπηρετούν πληθυσμό άνω των 20.000 κατοίκων.
• Τη χωριστή συλλογή και μεταφορά των συλλεγέντων αποβλήτων τροφίμων, πρασίνων, ογκωδών, εφόσον δεν συνεργαστούν κεντρικά με τον οικείο ΦοΔΣΑ.
• Τις ειδικές δράσεις που προβλέπονται αιτιολογημένα και αφορούν στους Δήμους Ηρακλείου, Ρεθύμνης, Σητείας, Πλατανιά, όπως είναι οι υπόγειοι κάδοι απορριμμάτων.
Το συνολικό κόστος των επενδύσεων (συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής βοήθειας και των δράσεων ευαισθητοποίησης) θα καλυφθεί:
1. Από δημόσιους πόρους του ΕΣΠΑ, το Τέλος Ταφής (με μικρή συμμετοχή από ίδιους πόρους Δήμων/ΦοΔΣΑ) σε ύψος που ανέρχεται στα 63 εκατ. ευρώ.
2. Από ιδιωτικούς φορείς - παραγωγούς στις περιπτώσεις συλλογής ρευμάτων της θεσμοθετημένης αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και της «διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού», σε ύψος της τάξης των 27 εκατ. ευρώ.
3. Με μέριμνα του Υπουργείου Ενέργειας, από δημόσιους πόρους, για την ανάληψη της χωριστής συλλογής σε μικρούς ορεινούς/νησιωτικούς Δήμους, βάσει των προβλέψεων του Ν.4819/2021.

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, η επίτευξη όλων των παραπάνω στόχων καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την συμμετοχή των πολιτών και από τον τρόπο με τον οποίο θα ενσωματώσουν στην καθημερινότητά τους τις πρακτικές διαλογής στην πηγή, ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης.