Ανησυχία και στροφή στη λιτότητα στα σούπερ μάρκετ μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή

 Η αβεβαιότητα και η έντονη ανησυχία κυριαρχούν στην αγορά των σούπερ μάρκετ τις πρώτες ημέρες μετά το ξέσπασμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με τους Έλληνες καταναλωτές να προσαρμόζουν άμεσα τη συμπεριφορά τους υπό το βάρος των εξελίξεων.

Σύμφωνα με έρευνα της NielsenIQ που πραγματοποιήθηκε το διάστημα 9-12 Μαρτίου, το 57% των καταναλωτών δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 27% βιώνει έντονο στρες για το τι θα ακολουθήσει. Παράλληλα, το 13% εκφράζει θυμό, με μόλις ένα 3% να παραμένει αδιάφορο, αποτυπώνοντας ένα κλίμα γενικευμένης ανασφάλειας.

Η ψυχολογία αυτή μεταφράζεται άμεσα σε αλλαγές στις αγοραστικές συνήθειες. Το 72% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει ήδη προσαρμόσει τη συμπεριφορά του, με το 35% να περιορίζει τις δαπάνες και το 25% να μειώνει τις εξόδους του. Την ίδια στιγμή, ένα 10% προχωρά σε αποθεματοποίηση βασικών προϊόντων, υπό τον φόβο πιθανών ελλείψεων.

Οι βασικές ανησυχίες εστιάζουν κυρίως στο ενδεχόμενο νέων ανατιμήσεων (22%) και ελλείψεων προϊόντων (19%), ενώ σημαντικό ποσοστό εκφράζει φόβους για περαιτέρω γεωπολιτική κλιμάκωση (16%) και αύξηση των τιμών των καυσίμων (14%).

Σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, καταγράφεται σαφής μετατόπιση στις προτεραιότητες των καταναλωτών. Πριν από την κρίση, η ανησυχία επικεντρωνόταν κυρίως στο αυξημένο κόστος τροφίμων (45%), στους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και στην κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται και στην αστάθεια της αγοράς και τις πιθανές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Όπως ανέφεραν στελέχη της NielsenIQ σε σχετική ημερίδα, η καταναλωτική συμπεριφορά σε περιόδους κρίσης εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Στην παρούσα φάση, η αγορά φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο στάδιο του σοκ, με τις αντιδράσεις να είναι άμεσες και έντονες.

Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει πιεστικό για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς το 57% δηλώνει ότι το εισόδημά του καλύπτει μόλις τις βασικές ανάγκες, ενώ μόνο το 13% βλέπει βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι καταναλωτές υιοθετούν πιο προσεκτική και στοχευμένη στάση απέναντι στις αγορές τους. Το 68% παρακολουθεί στενά τις τιμές, το 76% αναζητά ενεργά προσφορές, φυλλάδια και κουπόνια, ενώ σχεδόν 8 στους 10 προσπαθούν να αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή. Παράλληλα, ένας στους δύο λειτουργεί με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ για την αγορά ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) την περίοδο 2006-2025, οι όγκοι πωλήσεων παραμένουν σχεδόν αμετάβλητοι, ενώ η μέση τιμή έχει αυξηθεί κατά 30%. Ως αποτέλεσμα, η συνολική αξία της αγοράς ενισχύεται κυρίως λόγω των ανατιμήσεων, σε ένα περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί από διαδοχικές κρίσεις και πληθωριστικές πιέσεις.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: οι καταναλωτές γίνονται ολοένα και πιο επιφυλακτικοί, περιορίζουν τις δαπάνες τους και αναζητούν συστηματικά τις καλύτερες τιμές, με την κρίση στη Μέση Ανατολή να ενισχύει περαιτέρω αυτή την τάση.